FPS – co to? Poznaj parametr istotny dla graczy

FPS – co to jest?

Każdy producent monitora wyszczególnia pomiędzy parametrami swojego sprzętu szybkość taktowania. Wartość ta, podawana w hercach (Hz), określa, jak szybko monitor jest w stanie odświeżać wyświetlany obraz. Standard stanowi 60 Hz, co oznacza, że w przeciągu jednej sekundy ekran odświeży się 60 razy – pokaże Ci 60 nowych, unikatowych klatek. Im jest ich więcej, tym płynniejszy staje się ruch. Prędkość odświeżania obrazu okazuje się stała i wynosi ok. 16,66 milisekundy. Jeśli zatem oglądasz film przykładowo w 30 klatkach na sekundę, oznacza to, że na omawianym monitorze nowy kadr pojawiać będzie się co drugie odświeżenie.

Oczywiście jeśli zwiększysz taktowanie do 120 Hz, Twoje wrażenia się nie zmienią – wciąż będziesz widzieć 30 obrazów w przeciągu jednej sekundy. Na czym zatem polega różnica? Otóż wówczas zwiększa się zakres, wewnątrz którego można „upchnąć” statyczne kadry filmu. Monitory 120-hercowe zużywają zdecydowanie więcej mocy obliczeniowej, ale za to mają możliwość odtworzenia niezwykle płynnej sekwencji ruchów. W przypadku filmów, seriali i innych tego typu mediów liczba klatek na sekundę sprawia, że różnicę zauważasz jedynie w płynności obrazu.

Warto także zaznaczyć, że największa różnica będzie dostrzegalna w momencie zmiany klatek z mniejszych wartości, np. z 30 do 60 FPS lub z 25 do 50 FPS. Przy zmianach z większych poziomów płynności różnice okażą się coraz mniej zauważalne, by w końcu stać się kompletnie niedostrzegalne gołym okiem. Kto skorzysta więc na rozwoju tego parametru? Przede wszystkim gracze. Ale zanim o tym, co mogą oni zyskać, należy odpowiedzieć na pytanie, co to jest FPS, czyli wartość, od której tak wiele zależy.

Co to znaczy FPS i jak działa?

FPS to skrót od angielskiego określenia frames per second. Chodzi więc o liczbę klatek na sekundę, a dokładnie prędkość, z jaką odtwarzane jest dane medium. Parametr ten występuje w większości branż zajmujących się obrazem – od animacji po gry wideo. Zatem wszędzie tam, gdzie tworzy się wizualną treść. Wynika to z faktu, że podczas projektowania wirtualnej rzeczywistości czy tworzenia animacji komputerowej dąży się do jak najdokładniejszego odwzorowania świata realnego. Jedną z jego cech stanowi właśnie płynny, nieprzerwany ruch, który może być imitowany poprzez większą liczbę obrazów prezentowanych ludzkiemu oku w ciągu sekundy.

Za łączenie obrazów dynamiczną sekwencję ruchową odpowiada oczywiście nasz mózg. To właśnie ten organ „składa” w całość odbierane statyczne klatki i tworzy z nich płynną sekwencję. Da się to bardzo łatwo zaobserwować za pomocą animacji poklatkowej. Jak wiele rysunków potrzeba, by stworzyć wrażenie ruchu? Odpowiedź zaskoczy, ponieważ nawet podczas 1 klatki na sekundę, czyli w sytuacji, gdy w przeciągu tego czasu zobaczysz zaledwie jeden unikatowy obraz, mózg jest w stanie wypełnić przestrzeń między kolejnymi pozycjami. 

Granicę prawdziwie płynnej sekwencji stanowi wartość 16 FPS. Poniżej tej wartości ludzkie oko zacznie już dostrzegać zmianę kolejnych kadrów, a więc tzw. klatkowanie. Dla lepszego zobrazowania, co to FPS, porównajmy wartość tego parametru w przypadku innych mediów.

• 24 kl./s – z taką prędkością przebiega projekcja filmu w tradycyjnym kinie,
• 25 kl./s – tyle wynosi standard telewizyjny na świecie (wyłączając Stany Zjednoczone oraz wybrane kraje Ameryki Południowej i Azji),
• 30 kl./s – od tego progu gry komputerowe zaczynają być naprawdę immersyjne, co oznacza, że gracz z większą dokładnością może odbierać wykreowany przez producentów świat. 

FPS – krótka historia tego parametru

Nazwa omawianej jednostki wzięła się z niemego kina. Stare taśmy filmowe składały się bowiem z klatek, czyli pojedynczych kadrów, które podczas odtwarzania na projektorze są przesuwane nad źródłem światła, ukazując zapisany kadr na ekranie bądź ścianie. Technologia projekcji poszła do przodu, natomiast parametr został, dzięki czemu ludzkość zyskała narzędzie pozwalające ujednolicić prędkość wyświetlania filmów, gier oraz wszystkich innych mediów wykorzystujących obraz. Rozpoczął się prawdziwy pościg za realizmem, jednak w pewnych rejonach jest on zdecydowanie bardziej zażarty. Mowa tu oczywiście o branży gier wideo.

FPS – co to jest i gdzie ma zastosowanie?

Co to FPS w grach?

Parametr „klatek na sekundę” działa jednak nieco inaczej w przypadku gier komputerowych. Na czym polega różnica? Żeby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba najpierw nakreślić, jak działa renderowanie obrazu w świecie wirtualnym.

Przypomnijmy w tym celu informację z pierwszych akapitów – na 60-hercowym monitorze w czasie jednej sekundy obraz odświeża się 60 razy w równych odstępach czasu, które wynoszą ok. 16,66 milisekund. Gra komputerowa generuje kolejne kadry w nierównych odstępach, co da się zauważyć, uruchamiając grę w klatkażu wyższym niż taktowanie monitora, np. 120 FPS. W tym momencie w przeciągu odstępu do kolejnego odświeżenia generuje się kilka klatek. Monitor wyświetla tę najświeższą, wyrenderowaną zaraz przed odświeżeniem, dzięki czemu gracz zyskuje obraz zbliżony do rzeczywistości. Są to co prawda ułamki sekund, ale podczas gry zręcznościowej bywa, że nawet taka różnica wpływa na rozgrywkę.

Jest to szczególnie widoczne podczas gry na konsoli, gdzie skoki FPS okazują się codziennością dla użytkowników. Dzieje się tak ze względu na ograniczenia sprzętowe. Te wynikają z kolei z mniejszej wydajności podzespołów. Komputery ze względu na opcję łatwej wymiany wielu komponentów umożliwiają stałą transmisję obrazu na poziomie wyższym niż 60 FPS. W porównaniu do nich konsole, mające stałą specyfikację, są zdane na liczbę klatek zależną od innych czynników. Bardzo często producenci gier konsolowych zaznaczają, że bardziej niż na wartość FPS należy zwrócić uwagę na to, by projekcja była stała.

Równy klatkaż okazuje się szczególnie ważny właśnie w grach zręcznościowych, ponieważ przekłada się on na spójność ruchów gracza. Nie trzeba chyba tłumaczyć, że dzięki temu gracz jest w stanie lepiej wczuć się w uruchomiony tytuł, a same jego ruchy mogą być bardziej precyzyjne. Dlatego też z tak istotną sprawę stanowi zakup odpowiedniego ekranu. Przykładem monitora, który pozwoli maksymalnie wdrożyć się w świat wirtualny, może być 49-calowy, zakrzywiony Samsung Odyssey G9.

{{"collection":{"neonet_product_ids":"358377","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

FPS w telewizji

W telewizji wartość FPS jest stała i zależy od przyjętego standardu nadawania. Stosowane są tu dwa standardy – niemiecki PAL (Phase Alternating Line) i francuski SECAM (Séquentiel Couleur à Mémoire). Oba systemy mają za zadanie nadawać kolor w sygnale telewizyjnym. Ustalono dla nich prędkość transmisji równą 25 FPS. Nieco inny system spotkasz w Stanach Zjednoczonych. NTSC (National Television System Committee) transmituje programy z prędkością 29,97 lub 59,94 kl./s. Takie wartości wynikają z potrzeby eliminacji szumów, które ukazywały się widzom podczas emisji pierwszych kolorowych programów (czarno-białe filmy były transmitowane odpowiednio w 30 i 60 kl./s). Zmniejszając klatkaż, udało się usunąć mankamenty obrazu.

Wiele wydarzeń sportowych także nagrywa się w wyższej liczbie klatek. Praktyka ta ma gwarantować odtworzenie powtórki w zwolnionym tempie. Potocznie nazywane „slow-mo” to po prostu projekcja obrazu nagranego w wielu klatkach i w mniejszej częstotliwości, np. film nagrany w 60 klatkach na sekundę zostanie odtworzony w 24 FPS.

FPS – co to? Porównanie FPS z TPS

Czasami, szukając informacji na temat klatek na sekundę, można natknąć się na inny parametr, czyli TPS. Podobieństwo do FPS kończy się jednak tylko na nazwie, bo choć obie jednostki dotyczą pewnej prędkości, to ich obszary są różne. TPS (Ticks Per Second) odnosi się do stanu serwera i jego żywotność w rozgrywce online. Parametr ten ma wpływ na takie elementy jak poruszanie się mobów oraz NPC-ów, zmiany w otoczeniu i przesuwanie się obiektów w przestrzeni.

Każda gra działa na zasadzie wielkiej pętli, wewnątrz której zapisane są wydarzenia i okoliczności mogące wystąpić podczas rozgrywki. Każdą iterację tej pętli określa się mianem Tick. Serwery działają ze stałą prędkością 20 TPS. Ma ona niską tolerancję na wahania – reaguje na nie dość drastycznie. Spadek nawet o kilka „tików” może bowiem wywołać lagi, czyli opóźnienia wewnątrz gry. Kiedy serwer utraci kilka TPS-ów, gracz odczuje to w taki sposób, że jego postać na chwilę się zatrzymuje – nie porusza się, mimo że animacje wciąż są odtwarzane.

Co to jest FPS w grach? Pytania i odpowiedzi

Byś jeszcze lepiej zrozumiał, co to jest FPS, przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z tym parametrem.

Czy FPS ma znaczenie dla gier innych niż zręcznościowe?

Oczywiście. Liczba klatek na sekundę nie wiąże się tylko z płynnością rozgrywki i odpowiednio krótkim czasie reakcji na akcję gracza. Wysoka liczba FPS zwiększa immersję gry, czyli sprawia, że użytkownik może lepiej wczuć się w wirtualny świat. Rodzaje gier, gdzie FPS się liczy, to:

• RPG,
• przygodowe,
• wyścigowe,
• taneczne,
• symulatory.

Jak zwiększyć liczbę FPS-ów?

Istnieje na to kilka sposobów. Jeśli nie chcesz wymieniać wszystkich podzespołów w swojej jednostce, rozważ takie rozwiązania jak:

• zamknięcie uruchomionych procesów w tle (te nierzadko zużywają pamięć RAM),
• sprawdzenie aktualizacji sterowników oraz gier,
• naprawa instalacji czy przeinstalowanie plików,
• zmiana ustawień gry.

Co, jeśli mój monitor nie działa z taką częstotliwością, w jakiej działa gra?

Jeżeli Twój monitor taktowany jest w częstotliwości 60 Hz, a gra działa w 120 FPS (wartości przykładowe), to wynika z tego jedynie korzyść dla gracza. Odświeżanie monitora zawsze wczyta najbardziej aktualną, a mianowicie najpóźniej wyrenderowaną, klatkę, dzięki czemu gamer odczuje mniejsze opóźnienie względem wykonanego ruchu. Mimo to nie będzie dało się odczuć tak dużej płynności, jaką oferuje monitor o częstszym taktowaniu.

W przypadku, kiedy gracz posiada monitor, który odświeża się częściej, niż pozwala na to gra, nie odczuwa on żadnych profitów związanych ze sprzętem. Komputer natomiast zużywa więcej mocy obliczeniowej, by wyświetlić tak wiele klatek na sekundę. Nie ma zatem sensu inwestować w drogi monitor, jeśli nie dysponujesz odpowiednio mocnym urządzeniem, pozwalającym na rozgrywkę w tylu FPS.

Modelem monitora mającego atrakcyjną ceną, a przy tym pozwalającego na rozgrywkę nawet w 75 kl./s jest iiyama G-MASTER G2730HSU-B1. Ekran ten powinien zadowolić osoby chcące wreszcie zaznać płynniejszej rozgrywki.

{{"collection":{"neonet_product_ids":"323985","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Ile FPS-ów to za dużo?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Trzeba jednak zaznaczyć, że zmiany powyżej 120 kl./s są tak subtelne, że zauważą je jedynie najbardziej doświadczeni gracze. Powyżej tej wartości obraz zaczyna zbliżać się do granicy tzw. doliny niesamowitości (uncanny valley), czyli momentu, w którym ruch elementu z gry przypomina rzeczywisty obiekt do tego stopnia, że okazuje się praktycznie nierozróżnialny.

120 FPS w dzisiejszych czasach stanowi osiągalną wartością, a co za tym idzie, monitory wspierające takie wartości nie kosztują fortuny. Idealnym kompromisem pomiędzy jakością obrazu a ceną będzie monitor Xiaomi MI LED. Wyróżnia się on 34-calowym ekranem i taktowaniem rzędu 144 Hz.

{{"collection":{"neonet_product_ids":"352829","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Czy liczba FPS-ów ma związek z DPI?

Tak. Kiedy w rozgrywce używana jest myszka, liczba klatek, w jakiej działa gra, może mieć związek z rozdzielczością myszy. Większa spójność obrazu na ekranie z ruchem ludzkiej ręki pozwoli lepiej dostroić to akcesorium, dzięki czemu jeszcze bardziej zwiększy się immersja. Trzeba jednak pamiętać, że wartość DPI może zmieniać się wraz ze skokami liczby FPS. Dlatego też warto zadbać o to, by gra działała w stałym klatkażu.

Co to znaczy FPS? Teraz już wiesz!

Trzeba przyznać, że pojęcie FPS jest bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. Jego historia sięga początków kinematografii. Obecnie zna je każdy, kto pracuje przy produkcji mediów. Dla graczy jest on bardzo ważny, ponieważ sprawia, że mogą lepiej wczuć się w wykreowany, wirtualny świat.

Zauważ, że stały klatkaż zapewnia ponadto odpowiednio wydajny sprzęt, jakość połączenia sieciowego, jeśli gra rozgrywa się online, oraz wystarczająco szybko taktujący monitor. Jeśli więc szukasz dobrego sprzętu dla gamerów, odwiedź sklep Neonet. W naszej ofercie znajdziesz świetne modele monitorów i laptopów w atrakcyjnych cenach.