Rodzaje zasilaczy do komputera, które warto znać

Wybór elementów stanowiska komputerowego poprzedzony jest solidnym badaniem rynku, co nie zawsze ma miejsce podczas poszukiwań zasilacza do komputera. Jest to jednak równie ważny element, ponieważ dostarcza energię Twojemu głównemu narzędziu pracy. Sprawdź, jakie są rodzaje zasilaczy do komputera, by wybrać ten najlepszy dla siebie!

Rodzaje zasilaczy – wszystko, co musisz wiedzieć!

Dziś chcielibyśmy zająć się komponentem niesłusznie często pomijanym przy tworzeniu stanowiska pracy. Zauważ, że bez niego Twoja maszyna nie mogłaby działać, bowiem to właśnie on dostarcza prąd do wszystkich innych rejonów wewnątrz jednostki. Napędza kartę graficzną, płytę główną, dyski twarde, a nawet napędy optyczne. Mowa oczywiście o zasilaczu komputerowym. Na rynku znajdziesz pięć głównych rodzajów tego elementu.

- ATX – najpopularniejsze zasilacze, używane w największej liczbie urządzeń. Wraz ze wzrostem mocy, rośnie w tym przypadku wielkość obudowy.

- SFX – zasilacze stworzone z myślą o mniejszych urządzeniach. Charakteryzują się mniejszą mocą (200-600 W), co przekłada się na użycie w nich niewielkich części, m.in. wentylatorów.

- SFX-L – nierzadko można natrafić na zasilacze SFX z dopiskiem „L”. Oznacza to wersję wydłużoną. Zmiana długości wynika głównie z zastosowania standardowego wentylatora.

- TFX – moc tych zasilaczy ogranicza się do około 350 W. Takie zasilacze sprawdzą się w małych komputerach albo tych posiadających słabsze komponenty.

- Pico – wersja stosowana w sprzętach naprawdę niewielkich, gdzie brakuje miejsca nawet na zasilacz TFX. Analogicznie ma ona też najsłabszą specyfikację.

Jak widzisz, poszczególne typy zostały podzielone jedynie ze względu na wielkość i moc, jaką dysponują, choć cech, na które należy zwrócić uwagę, próbując scharakteryzować rodzaje zasilaczy, jest znacznie więcej. Bardzo ważna okazuje się wiedza, jaki pobór mocy posiadają najważniejsze części w komputerze. Dlaczego? Otóż jeśli dobierzesz zbyt słaby zasilacz, Twój komputer może działać niepoprawnie. Z drugiej strony jeżeli zdecydujesz się na zbyt mocną opcję, będzie to po prostu nieopłacalne, ponieważ ilość energii, jakiej potrzebuje zasilacz, i tak zostanie pobrana, a Twój komputer jej nie wykorzysta.

Jak sprawdzić, jakiej mocy potrzebujesz?

Jeśli nie jesteś pewien, jakie są rodzaje zasilaczy, które będą odpowiednie dla Ciebie, pomocne okażą się internetowe przeliczniki. Elementy te obliczają, jak mocnego zasilacza potrzebujesz na podstawie podanej przez Ciebie specyfikacji technicznej. Wybrane z nich proponują nawet konkretne produkty. Żeby znaleźć listę kalkulatorów, wystarczy w wyszukiwarkę wpisać frazę PSU calculator.

Typy zasilaczy komputerowych – co warto wiedzieć przed wyborem?

Linie energetyczne

Kostki napędzające komputery składają się z trzech linii, z których każda odpowiada za napędzanie innych komponentów. Wyróżnia się np. linię 12 V – jest ona najważniejsza, ponieważ odpowiada za dostarczanie energii do serca komputera, czyli procesora i karty graficznej. Zazwyczaj seria ta jest najmocniejsza, a naprawdę dobre typy zasilaczy komputerowych to te, dla których obciążalność tej właśnie linii stanowi około 90% całej mocy kostki. Pozostałe linie 5 oraz 3,3 V obsługują drugorzędne elementy komputera, czyli karty dźwiękowe, napędy optyczne i twarde dyski.

Regulacja napięcia

Przy okazji podziału na linie energetyczne warto wspomnieć o pojęciu regulacji napięcia. Sprowadza się to do utrzymywania stabilności napięć na każdej z wymienionych linii w zasilaczu. Wyróżnia się trzy rodzaje regulacji.

- Regulacja grupowa – w tym przypadku linie łączą się z jednym kontrolerem. Taki układ może powodować fluktuacje napięcia, a w efekcie możliwe staje się to, że któraś linia zostanie przeciążona. Nie da się tego kontrolować, dlatego jest to niezalecane rozwiązanie przede wszystkim ze względu na ryzyko uszkodzenia głównej, 12-woltowej linii.

- Regulacja niezależna – tutaj każda linia jest podpięta do własnego kontrolera. Niweluje się w ten sposób zagrożenie wynikające z wyżej opisanej regulacji.

- Przetwornica DC/DC – opcja ta oferuje kompromis. To optymalne rozwiązanie, ponieważ stosując je, praktycznie do zera obniżasz ryzyko wystąpienia wahań napięcia.

Certyfikat sprawności

Największą efektywność zasilacze osiągają przy obciążeniu od 50 do 80%, co da się zauważyć przy następnej ważnej rzeczy, na którą warto zwrócić uwagę. Mowa o tzw. certyfikatach sprawności 80 plus. Istnieje ich kilka i przyznawane są każdej jednostce zasilającej. Sprawność wyraża się w procentach. Przekłada się ona głównie na aspekt energooszczędności. Przypuśćmy, że Twój zasilacz ma sprawność na poziomie 70% – oznacza to, że na każde 100 watów pobranych z gniazdka 70 trafi do komputera.

Pamiętaj, że im wyższą sprawnością charakteryzuje się zasilacz, tym wyższa będzie jego kultura pracy. Wiąże się to z mniejszą utratą energii, spowodowaną mniejszym nagrzewaniem całości.

Zabezpieczenia elektryczne

O jakości sprzętu, który masz zamiar kupić, świadczy też to, czy w jego specyfikacje wypisano typy zastosowanych zabezpieczeń elektrycznych. Nie zawsze się je podaje, ale warto o nie zapytać, ponieważ ich brak może bardzo mocno odbić się na późniejszym użytkowaniu zasilacza. Niemarkowe, kupione z niepewnych źródeł jednostki bardzo często będą ich pozbawione, a akurat na tym aspekcie nie warto oszczędzać. Dobrze zatem wydać odrobinę więcej i w zamian otrzymać sprawdzony, dobrej jakości sprzęt.

Rodzajów zabezpieczeń istnieje wiele. Z tych bardziej popularnych wyróżnia się:

- OCP (Over Current Protection) – zabezpieczenie przed zbyt wysokim natężeniem prądu,

- OPP (Over Power Protection) – zabezpieczenie przed przeciążeniem,

- OTP (Over Temperature Protection) – zabezpieczenie przed przegrzaniem,

- OVP (Over Voltage Protection) – zabezpieczenie przed przepięciem,

- UVP (Under Voltage Protection) – zabezpieczenie przed zbyt niskim napięciem,

- SCP (Short Circuit Protection) – zabezpieczenie przed zwarciem,

- BOP (Brown-Out Protection) – zabezpieczenie przed spadkiem napięcia sieciowego.

Moc szczytowa a moc znamionowa

Przy zakupie zasilacza warto skrupulatnie czytać jego opis z jeszcze jednego powodu. Niejednokrotnie natkniesz się na swego rodzaju przekłamania dotyczące mocy zasilacza. Bardzo często sprzedający podają w specyfikacji wartość mocy szczytowej, podczas gdy dla kupującego istotna okazuje się tzw. moc znamionowa. Ta pierwsza jest zwykle wyższa, co powoduje, że zasilacz lepiej wygląda na tle konkurencji. Prawda wygląda jednak tak, że wartość ta, mimo że faktycznie może być osiągana, zwykle utrzymuje się zaledwie przez kilka sekund. Moc znamionowa z kolei mówi o wartościach, jakie zasilacz jest w stanie utrzymać przez dłuższy czas pracy. 

Typy zasilaczy, które znajdziesz na rynku – opis

ATX

Bez wątpienia ATX stanowi najpopularniejszy wybór, jeśli chodzi o rodzaje zasilaczy. Taki stan rzeczy tłumaczy jego specyfikacja techniczna. Charakterystyczne kostki z dużym, 120-milimetrowym wentylatorem mogą generować od zaledwie 200 do aż 2000 W mocy!

Zasilacze ATX znajdują zastosowanie w wielu urządzeniach – słabsze modele montuje się w pecetach biurowych, mocniejsze zasilają maszyny działające jako stanowiska multimedialne, a te najmocniejsze znajdziesz np. w komputerach gamingowych. Istotny okazuje się fakt, że są one dość duże. Właściwie to największe zasilacze dostępne na rynku.

Co więcej, standardowe modele o mocy 600 W wyróżniają się długością 140 mm, a te najmocniejsze mogą dochodzić do nawet 220 mm. Z tego względu kostki ATX montuje się głównie w komputerach stacjonarnych. Trzeba także pamiętać o wersjach z różnymi modalnościami ze względu na końcówki zasilaczy. Rodzaje ich mogą się różnić, ale każdy doda do długości kostki kilkanaście milimetrów.

ATX stosuje się dziś w wersji 2.0. Standard stanowią ponadto 24 piny (w układzie 20+4). Możliwe okazuje się tu zakończenie pracy komputera przyciskiem soft-off. Ten nie odcina drastycznie zasilania od całego komputera – zamiast tego rozpoczyna procedurę zamknięcia systemu operacyjnego.

{{"collection":{"neonet_product_ids":"-3132335,-3132050,-3115564","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

SFX (SFX-L)

Drugą największą grupę stanowią typy zasilaczy z rodziny SFX, zwane też SFF (z j. angielskiego Small Form Factor). Jak sama nazwa wskazuje, są to zasilacze mieszczące się w mniejszych obudowach. Stosuje się je w bardziej kompaktowych maszynach. Ich wymiary nie przekraczają 63,5 × 125 × 100 mm. Oznacza to również mniejszą moc – zasilacze SFX mają od 200 do 600 W.

Zasilacz SFX w wersji L charakteryzuje się przede wszystkim większą długością – osiąga nawet 120 mm, co pozwala zastosować standardowej wielkości wentylator. 

TFX

To zasilacze o wymiarach 65 × 85 × 175 mm. Będą więc odpowiednie do instalacji w komputerach o naprawdę niewielkich rozmiarach oraz tych zużywających niezbyt dużo energii. Maksymalna moc, którą może zaoferować Ci zasilacz TFX, wynosi 350 W. Na liście na początku artykułu wyszczególniliśmy także zasilacze Pico. Nie będziemy jednak poświęcać mu osobnego akapitu, ponieważ od TFX odróżniają się one jedynie jeszcze mniejszą obudową, znajdującą zastosowanie w notebookach.

Rodzaje wtyczek zasilaczy i kwestia modularności

W przypadku zaliczy warto jeszcze zwrócić uwagę na złącza, a konkretnie ich liczbę i typy. Najpopularniejsze rodzaje wtyków zasilaczy to:

- ATX (20 lub 24 pinów),

- EPS (4 lub 8 pinów),

- SATA (15 pinów),

- PCIe (6 lub 8 pinów),

- MOLEX (3 lub 4 piny),

- FDD.

Trzeba w dodatku wspomnieć, że dzisiejsze zasilacze wyposażane są w wiele złącz, a w potężniejszych modelach ich liczba robi spore wrażenie. Dlatego też z czasem istotny stał się aspekt modularności. Mówiąc krótko, jest to informacja dla kupującego mówiąca o tym, czy dane przewody da się odłączyć od kostki. Wyróżnia się tu trzy zasilaczy.

- Zasilacz modularny – ma opcję odłączenia wszystkich przewodów, dzięki czemu zyskujesz możliwość uporządkowania stanowiska pracy. Przyłączach bowiem jedynie te kable, które są Ci w danej chwili potrzebne. Kostki dysponujące dużą mocą z reguły są modularne.

- Zasilacz półmodularny (oznaczany czasem jako semi-modularny lub po prostu semi) – charakteryzuje się tym, że tylko wybrane przewody da się od niego odłączyć. Przeważnie tymi zamontowanymi na stałe są wtyki ATX i EPS, ponieważ to właśnie one zasilają najważniejsze elementy komputera.

- Zasilacz niemodularny – czyli taki, w którym absolutnie wszystkie przewody zostały przytwierdzone do kostki na stałe. Bardzo często rozwiązanie to stosuje się przy małych i słabych zasilaczach.

{{"collection":{"neonet_product_ids":"-3132654","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Złącze ATX (P1/MPC)

To główna wiązka, odpowiadająca za dostarczanie energii do płyty głównej komputera. Posiada dwie wersje – 20-pinową oraz 24-pinową. W przypadku tej drugiej, nowszej, poszczególne piny spoczywają w układzie 20+4, dzięki czemu sprzęt jest w stanie zasilać także starsze płyty, wyposażane zwykle tylko w gniazda 20-pinowe.

Złącze EPS (P4/P8)

Ma 4 lub 8 pinów. Większa ich liczba oznacza, że piny mogą być podłączane dwojako – w układzie 8x1, czyli jedna podłużna wtyczka, lub 4+4, w postaci dwóch kwadratowych układów po 4 piny w każdym. Tego złącza używa się do zasilania procesora.

Złącze SATA

To przewód, który zasila wszystkie rodzaje pamięci w Twoim komputerze, zaczynając od dysków magnetycznych, zahaczając o dyski półprzewodnikowe, a na dyskach hybrydowych kończąc. Odpowiada także za przewodnictwo prądu w stronę napędu optycznego.

Złącze PCIe

Służąca do napędzania karty graficznej wtyczka PCIe występuje w dwóch wersjach. Opcja 6-pinowa wspomaga słabsze karty graficzne, którym często wystarczy złącze PCI Express x16, natomiast wtyczka 8-pinowa (w układzie 6+2) wspomaga te bardziej wymagające GPU. W przypadku jeśli będziesz chciał wymienić kartę graficzną, upewnij się, że Twój zasilacz posiada dobrą liczbę odpowiednich wejść. W przeciwnym razie konieczny stanie się zakup nowego zasilacza.

Złącze MOLEX

Dziś okazuje się nieco przestarzałe, ponieważ jego obowiązki przejął wtyk SATA. MOLEX służyło do zasilania dysków optycznych i napędów typu PATA. Obecnie, jeśli jest instalowane, zajmuje się głównie systemem chłodzenia, zasilaniem wentylatorów oraz pełni inne, mniej ważne funkcje, np. doprowadza prąd do kart rozszerzeń.

Złącze FDD

Zwane też mini-MOLEXem, a to dlatego, że głównie montowane było jako dodatkowe złącze właśnie przy tym opisanym powyżej. Dziś jest już bardzo rzadko używane ze względu na jego przeznaczenie. Wtyk FDD stosowany był do zasilania stacji dyskietek.

Już wiesz, jakie są rodzaje zasilaczy! Teraz wybierz idealny dla swojego sprzętu!

Mamy nadzieję, że ten artykuł przybliżył Ci rolę zasilaczy do komputera oraz wskazał, dlaczego są one tak ważne. Bez nich nic nie mogłoby działać poprawnie, ponieważ każdy komponent wewnątrz obudowy komputera napędza energia elektryczna. Przedstawiliśmy 5 głównych rodzajów kostek zasilaczy, z których każdy różni się przede wszystkim rozmiarem, ale także mocą. Zwróciliśmy uwagę także na aspekty istotne przy wyborze tej części do swojego komputera. Wśród nich znalazły się m.in. certyfikaty sprawności, zabezpieczenia elektryczne oraz regulacja napięcia.

Zdajemy sobie sprawę, że pomniejszych elementów jest wiele, choć liczymy na to, że udało nam się jasno przedstawić temat i nakreślić wszystkie ważne komponenty. Jeśli wciąż nie jesteś pewien, na co powinieneś postawić, radzimy skorzystać z internetowego kalkulatora. Wynik powinien nakierować Cię przynajmniej na typ zasilacza do Twojego sprzętu. Z tą wiedzą możesz bez zahamowań udać się do sklepu Neonet i wybrać model z naszej bogatej oferty zasilaczy.