Patelnia wok – co to jest i do czego jej użyjesz?

Kuchnia chińska kojarzy się z aromatycznymi warzywami i pachnącym mięsem, które w połączeniu z ryżem gwarantują niezwykłą ucztę smaków. Jest jednak jeszcze coś, co łączy się z tradycyjną kuchnią wschodu. Chodzi o patelnię wok. Co to jest i czym się wyróżnia? Sprawdź! 

Wok – co to jest?

Każdy, kto bywa w chińskich restauracjach, z pewnością widział choć raz kucharza, który zwinnie obracał duszące się warzywa na dużej patelni. Tą patelnią jest wok, a jego budowa pozwala na przygotowanie potraw w azjatyckim stylu. Z naszego artykułu dowiesz się, czym jest wok, w jaki sposób należy go przygotować do użycia i – w końcu – jak go używać. Powiemy też, jak wybrać odpowiedni wok i czy będzie on lepszą alternatywą dla standardowej patelni. Jeśli masz ochotę na egzotyczną podróż do Chin, zapraszamy do lektury!

Patelnia wok

Jeżeli choć trochę interesujesz się kuchnią, zapewne nie raz słyszałeś pojęcie wok. Co to jest? Mówiąc najprościej, wok to głębokie naczynie, którego średnica przekracza zwykle 28 cm. Niejedni mylą wok ze zwykłą patelnią. Rzeczywiście wok podobnie jak patelnia służy do smażenia potraw. Posiada jedną rączkę bądź dwa uchwyty, pozwalające na zachowanie smażonej potrawy w ruchu bez ryzyka poparzenia. Zazwyczaj woki tworzone są ze stali węglowej. W wersji tradycyjnej woki były jednak żeliwne i wbudowane w otwór chińskiej kuchni węglowej. Dzisiejsze modele mają natomiast lekko spłaszczone dno, co pozwala na używanie ich również na kuchence indukcyjnej. Bywają też lżejsze niż standardowe wersje, a ponadto nierzadko pokrywa się je nieprzywieralną powłoką. 

Ciekawostką może być fakt, że choć kojarzymy woki z tradycyjną kuchnią chińską, w wielu regionach Chin mieszkańcy nie wiedzą, co to wok. W ich języku takie naczynie do smażenia nosi bowiem nazwę huò. Chińskie patelnie znane są od setek lat. Kształt takich naczyń pozwala na smażenie potraw na minimalnej ilości tłuszczu. Sprawia to, że woki są szczególnie doceniane przez osoby dbające o linię. 

{{"collection":{"neonet_product_ids":"340739","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Patelnia wok – jak jej używać i do czego się przyda?

Wiesz już, czym jest wok. Jak używać tego rodzaju patelni? Przede wszystkim pamiętaj, że istotą smażenia w woku jest krótki czas obróbki termicznej. Zauważ też, że samo smażenie okazuje się naprawdę błyskawiczne, więc wszystkie składniki potrzebne do przyrządzenia danego dania powinny być przygotowane tuż przed smażeniem. Mowa tu o posiekanej cebuli, warzywach czy mięsie i przyprawach. Składniki potrawy należy pokroić na kawałki o podobnej wielkości. Wówczas zyskasz pewność, że wszystko wysmaży się równomiernie. 

Smażenie

Czas na kilka praktycznych wskazówek na temat patelni wok. Jak używać tego naczynia, aby zrobić danie zgodne ze sztuką azjatyckiej kuchni? Najważniejszą kwestię stanowi silne nagrzanie patelni przed jej użyciem. Następnym krokiem jest wlanie do woka około 5 łyżek oleju bądź oliwy. Pokrojone mięso lub tofu należy następnie wrzucić do woka i smażyć około 1,5 minuty z każdej strony, aż do uzyskania złotego koloru. Później całą zawartość woka trzeba przełożyć do sita umieszczonego na misie. W woku pozostawia się nieznaczną ilość tłuszczu, a jego nadmiar przelewa się do szklanki. 

W ten sposób przygotowuje się patelnię do smażenia warzyw. W pierwszej kolejności należy wrzucić te najtwardsze, których obróbka termiczna zajmuje więcej czasu. Później czas na miękkie składniki. Na sam koniec można dorzucić wcześniej podsmażone mięso lub tofu. Całą potrawę smaży się przez 5 minut. Wszelkie przyprawy, jakie chcesz dodać do potrawy, najlepiej dosypać około 20 sekund przed zakończeniem smażenia. 

Gotowanie na parze

Patelnia wok z powodzeniem posłuży nie tylko do smażenia, ale także do gotowania na parze. Chińczycy są w tym mistrzami, jednak każdy z nas może dokonać tego we własnym domu. Na parze w woku da się ugotować ryż, mięso, rybę czy warzywa. Aby rozpocząć gotowanie, do woka należy wlać szklankę wody. 

Następnie nad wokiem umieszcza się specjalny koszyczek wykonany z drewna i trawy – da się go zastąpić także specjalną metalową wkładką. Do koszyczka włada się na przykład liście kapusty, jeśli w zamiarze ma się gotowanie mięsa wieprzowego bądź wołowego. Dobrze dorzucić także gałązki rozmarynu, cebulę pokrojoną w plasterki lub zieloną sałatę. Do woka wkłada się wybrane produkty, a potem przykrywa naczynie. Gotowanie całości powinno trwać od 10 do 20 minut. Po tym czasie potrawa jest gotowa do spożycia. 

Duszenie

Smażenie oraz gotowanie to najczęstsze czynności, do jakich przydaje się wok. Oprócz nich w woku da się także dusić ulubione dania, w szczególności te wykorzystujące mięso. Aby tego dokonać, najpierw kawałki mięsa drobiowego, wieprzowego lub wołowego należy obsmażyć w woku. Następnie wyjąć je na sito, a nadmiar tłuszczu odlać do innego naczynia. Do woka wrzuca się następnie warzywa i smaży je przez 30 sekund. Po tym czasie na patelnie dorzuca się mięso. 

Po kilkudziesięciu sekundach należy zmniejszyć ogień, a wok nakryć pokrywką. Ważne, by miała ona wypukły kształt i idealnie przylegała do brzegów naczynia. Po minucie duszenia na małym ogniu na pokrywce można położyć mokrą ściereczkę. Pozwala to na skraplanie się pary wodnej i oziębienie pokrywki. Proces ten warto powtórzyć 2-3 razy w trakcie duszenia. Mięso drobiowe dusi się około 10 minut, a wołowe 30 minut. Jest to więc stosunkowo krótki czas, w którym mięso mięknie, ale nie wysycha, pozostając soczyste i aromatyczne. 

Kiedy przyda się wok? Jak używać patelni tego typu na co dzień?

Wiesz już, do czego służy wok, co to w ogóle jest patelnia wok i jak jej używać. Trzeba pamiętać, że prawidłowa eksploatacja woka pozwoli na jego używanie przez wiele lat. Najważniejsza zasada mówi o tym, że przed pierwszym użyciem tradycyjnego, żeliwnego woka należy umyć go detergentem, by zmyć z niego warstwę smaru technicznego. Każde nowe naczynie jest nim smarowane. Kolejny krok przygotowania woka do użytku stanowi przetarcie go papierem ściernym i wypłukanie pod strumieniem bieżącej wody. Pamiętaj o tym, że woka nigdy nie wolno myć przy użyciu płynu do naczyń, by nie zniszczyć jego ochronnej warstwy. Mogłoby to skutkować późniejszym przypalaniem się mięsa czy warzyw. 

Przed pierwszym użyciem ważne jest także wypalenie nowego naczynia. Do tego celu służą specjalne palniki, choć równie dobrze możesz wykorzystać w tym celu piekarnik. Wypalane naczynie należy smarować olejem jadalnym, który pod wpływem wysokiej temperatury będzie się wypalał. Proces da się uznać za zakończony, gdy wok stanie się czarny. 

Podczas każdego użycia woka dochodzi do karmelizacji cukru. Z tego powodu liczba użyć naczynia ma duży wpływ na smak przygotowywanych w nim potraw. Im wok jest częściej używany, tym potrawy w nim przyrządzane będą bardziej aromatyczne. 

Rodzaje woków dostępnych na rynku

Wiesz już, czym jest patelnia wok, jak używać tego naczynia i jak przyrządzić w nim pyszne dania. Warto więc jeszcze wspomnieć, że woki występują w co najmniej kilku rodzajach. Jakich?

Wok klasyczny

Klasyczny wok to tzw. wok hei. Ma on owalny, półkolisty kształt. Nagrzewa się do temperatury nawet kilkuset stopni, wykorzystując do tego cyrkulację ciepła. Forma woka HEI różni się nieco w zależności od regionu, w którym się go produkuje i używa. Może być podgrzewany na kuchence gazowej lub indukcyjnej. 

Wok kantoński

Kolejny typ woka to wok kantoński, wyróżniający się przede wszystkim parą metalowych uchwytów. Wykonuje się go ze stali węglowej bądź żelaza. Jest ciężki i masywny. Z tego powodu zazwyczaj stale stoi nad paleniskiem. Najczęściej stosuje się go w restauracjach. W takim woku smaży się w tradycyjny sposób, obracając mięso i warzywa chochlą kucharską lub specjalną łopatką. 

Wok mandaryński

Kolejny rodzaj tego naczynia stanowi wok mandaryński. To najpopularniejsze rozwiązanie we współczesnej gastronomii. Jest głębszy, lżejszy i mniejszy od klasycznego woka. Wykonuje się go ze stali węglowej. Często można go spotkać w barach szybkiej obsługi, gdzie liczy się wygoda i szybkość przygotowywania potraw. Do naczynia przymocowany jest drewniany uchwyt, co okazuje się znakiem rozpoznawczym tego rodzaju woka. 

Wok pekiński

Wok podobny do mandaryńskiego to wok pekiński. Jest głębszy, wykonany ze stali węglowej. Posiada rączkę, która pozwala na wygodne podrzucanie smażonych składników. 

Woki aluminiowe

Najtańszymi odpowiednikami woków stalowych są woki aluminiowe, pokryte teflonem lub inną nieprzywierającą powłoką. Wyróżniają się lekkością i wygodą użytkownika. Ich jedyną wadę stanowi fakt, że dość krótko utrzymują ciepło. To jednak bardzo popularne patelnie, które w zasadzie łączą w sobie cechy woka i zwykłej patelni. Do ich zalet należą niska cena oraz uniwersalność. 

Woki elektryczne

Miłośnicy innowacji mogą postawić także na woki elektryczne. Są one skuteczne i samowystarczalne, choć mają niewiele wspólnego z prawdziwymi, typowymi wokami. Niemniej jednak woki elektryczne również pozwalają na efektywne duszenie, smażenie i gotowanie na parze mięsa czy warzyw. 

Jaki wok wybrać? Poznaj nasze propozycje!

Wybierając patelnię wok, powinieneś pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Przede wszystkim musi on zostać dobrany do typu i mocy palnika. Inne woki polecane są do kuchenek gazowych, a inne do indukcyjnych. Jeszcze inne produkuje się z kolei do specjalnych palników. Kolejną ważną rzecz stanowi kwestia potrzeb indywidualnych. Wok to naczynie, które należy dostosować do sylwetki kucharza, ponieważ woki bywają spore i dość ciężkie. 

Wybierając wok, warto zwrócić uwagę na jego wielkość. Na rynku znajdziesz zarówno modele o średnicy 26 cm, jak i warianty liczące nawet 40 cm. Choć te drugie są rzadziej spotykane w domach. Największe patelnie stosuje się w restauracjach. Zwykle na stałe przytwierdza się je do kuchenek właśnie z racji ich wagi. Uniemożliwia to jednak swobodne podrzucanie przygotowywanych potraw. 

Jedną z ciekawych propozycji, które warto wziąć pod uwagę, jest patelnia typu WOK TEFAL BLACK STONE. Naczynie ma średnicę 28 cm. Wykonano je z aluminium. Może być używane na kuchniach ceramicznych, elektrycznych i gazowych, a także indukcyjnych oraz w piekarniku. Patelnię da się też myć w zmywarce. Dzięki pokryciu powłoką teflonową zyskujesz tu gwarancję nieprzywieralności podsmażanych składników. Model ten posiada wygodny wskaźnik nagrzania Thermo-Spot, ułatwiający użytkowanie naczynia. Kiedy powierzchnia woka osiąga odpowiednią temperaturę, wskaźnik staje się czerwony, a Ty już wiesz, kiedy zacząć smażenie mięsa czy warzyw. 

{{"collection":{"neonet_product_ids":"358478","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Inna propozycja to WOK TRATTORIA 26 cm G6057574 marki Tefal. Wok ten ma średnicę 26 cm. Wykonano go z aluminium i pokryto nieprzywierającą powłoką Titanium Extra. Aluminium najwyższej jakości sprawia, że naczynie to doskonale zatrzymuje ciepło oraz sprawia, że mięsa czy warzywa pozostają chrupiące, a przy tym miękkie i soczyste. Tego woka można używać na każdym rodzaju kuchenki, również na kuchenkach indukcyjnych. Jego stosunkowo niewielkie rozmiary przekładają się na to, że okazuje się on bardzo wygodny. Nie ulega więc wątpliwości, że sprawdzi się w większości kuchni. 

{{"collection":{"neonet_product_ids":"339496","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}

Co lepsze: wok czy patelnia?

Wiele osób zastanawia się, co będzie lepszym rozwiązaniem: wok czy patelnia? Trudno jest odpowiedzieć na to pytanie jednoznacznie. Wiele zależy bowiem od kuchni, jaką się preferuje. Jeśli lubisz eksperymenty, szukasz nowych, wyrazistych smaków, wok okaże się doskonałym wyborem. Sprawdzi się też, jeżeli nie lubisz spędzać na gotowaniu zbyt wiele czasu, a przy tym cenisz sobie zdrowe jedzenie. Wok skraca czas przygotowywania posiłków, sprawiając, że zaoszczędzone chwile możesz przeznaczyć na inne aktywności. 

Zwolennicy tradycyjnej kuchni z pewnością podkreślą, że w woku nie da się przecież przygotować polskiego kotleta schabowego. Trudno się z tym nie zgodzić, choć warto zwrócić uwagę, że smak potraw przygotowywanych w woku jest nie do podrobienia. Jak już wiesz, w woku nie używa się aż tak dużej ilości tłuszczu, jak ma to miejsce w standardowej patelni. Poza tym wok okazuje się solidniejszy – szczególnie ten w tej tradycyjnej, żeliwnej wersji. Nie sposób nie wspomnieć także o azjatyckim klimacie, jaki stworzy w Twojej kuchni ta patelnia wyeksponowana na ścianie. 

Wok to naczynie, które pokochają miłośnicy azjatyckich smaków. Ponadto znajdzie on zastosowanie także do przyrządzania potraw z innych części świata. Przygotowywane w nim warzywa będą idealne, a więc chrupiące na zewnątrz i miękkie w środku. Taki efekt nierzadko trudno będzie uzyskać na zwykłej teflonowej patelni. Poza tym w woku da się nie tylko smażyć, ale także gotować na parze bądź dusić. Oczywiście duszenie mięsa możliwe jest również w przypadku zwykłej patelni, jednak wymaga ono o wiele więcej czasu. W woku cały proces przebiega wygodnie i błyskawicznie. 

Patelnia wok – dla fanów aromatycznych smaków Azji i nie tylko!

Z naszego artykułu dowiedziałeś się, czym jest wok, jak go używać i w jaki sposób przygotować go do pierwszego smażenia. Masz więc pełen obraz opcji, jakie daje to naczynie o azjatyckim rodowodzie. Bez względu na to, czy lubisz kuchnię chińską, czy nie, mięso bądź warzywa z pewnością pojawiają się na Twoim stole. Te przygotowane w woku będą pachnieć oraz smakować zupełnie wyjątkowo. Sam się o tym przekonaj, kupując jeden z polecanych przez nas woków w sklepie Neonet!