Typ matrycy TN – co to? Poznaj monitor lub laptopa z tym ekranem
Typ matrycy TN – co to jest?
Gałąź rynku elektroniki to jedna z najprężniej rozwijających się obecnie branż. I są ku temu powody. Działa tutaj stara zasada – tam, gdzie popyt, musi znaleźć się podaż. Producenci nie mają łatwego zadania, próbując dogodzić wybrednemu konsumentowi, jednak trzeba przyznać, że różnorodność dostępnych sprzętów nie pozwala na nudę.
Wygląda to podobnie także, jeśli chodzi o tak nowy sektor jak wirtualna rzeczywistość. Dziś klienci mają do wyboru wiele modeli różnych firm, zatem na pewno każdy znajdzie coś dla siebie. Produkty różnią się od siebie ceną, dostępnymi funkcjonalnościami, a nawet designem. Nie inaczej sprawa ma się w dziale komputerów. Jednym z aspektów, który w szczególności zasługuje na nieco więcej uwagi, są ekrany, a dokładniej matryce komputerów.
Zgłębiając temat bardziej, dowiesz się, że na rynku przoduje głównie kilka typów paneli, a każdy z nich charakteryzuje się nieco odmienną specyfikacją. Przykładowo – matryce IPS są świetne, jeśli chodzi o oddawanie kolorów. Ich paleta jest szeroka – może być niezwykle nasycona lub stonowana, w zależności od potrzeb odbiorcy. IPS przez dokładność w wyświetlaniu barw jest polecana przede wszystkim grafikom komputerowym. Innym wartym poznania rodzajem, są panele OLED, które nie mają sobie równych w ukazywaniu czerni. Tak doskonały efekt jest osiągany przy pomocy techniki wygaszania pikseli.
Tym, na co chcielibyśmy zwrócić Twoją uwagę, jest matryca TN. Co to takiego? Wbrew pozorom, nie jest to nowy wynalazek. Ten rodzaj paneli uznaje się za jeden z podstawowych, najpopularniejszych i najbardziej wszechstronnych. Jest ku temu kilka powodów, przede wszystkim: niska cena w porównaniu do innych rodzajów, wysoka częstotliwość odświeżania obrazu oraz krótki czas reakcji. Ale zanim opiszemy te cechy bardziej szczegółowo, przybliżymy nieco budowę, którą może poszczycić się ekran TN.
Matryce TN – budowa
Przedmiotem tego artykułu są pierwsze matryce, które były stosowane w monitorach ciekłokrystalicznych, czyli popularnych LCD. Pierwsze modele z tego rodzaju rozwiązaniem pojawiły się już w latach 70. XX wieku, co tylko rodzi więcej pytań. Czy tak stara konstrukcja wciąż może być ceniona, gdy w zasięgu ręki znajdują się inne, nowsze panele? Okazuje się, że tak, a to wszystko dzięki ciągłemu rozwojowi tej technologii. Czym jeszcze jest w stanie zaskoczyć nas monitor z matrycą TN?
Z czego składa się matryca TN?
Nazwa pochodzi od układu zwanego „skręconym nematykiem” (Twisted Nematic, TN), który składa się z cząsteczek ciekłych nematycznych kryształów (zorientowanych w tę samą stronę) ułożonych pomiędzy warstwami polimeru i przykrytych szklanymi płytkami. Te z kolei są rozmieszczone w małych odstępach od siebie i utrzymywane w tej pozycji dzięki pracy elementów dystansowych. Cząsteczki kryształów wewnątrz jednego zestawu płytek są ułożone prostopadle względem tych, znajdujących się w drugim, co daje efekt „skręcenia”. W efekcie światło, które przechodzi przez cały układ, zmienia swoją polaryzację o 90°.
Kolejnym ważnym elementem są elektrody sterujące. To przezroczyste płytki rozmieszczone dokładnie tak jak piksele na ekranie, dzięki czemu przekazywanie światła odbywa się odtąd w linii prostej. Ostatnią, jeszcze nieomówioną częścią jest ta odpowiadająca za prezentację kolorów. Tak zwane filtry kolorystyczne umieszczone są pomiędzy szklaną płytką a przednim panelem elektrod. To wszystko przykryte jest z zewnątrz filtrami polaryzującymi, które są ułożone w układzie prostopadłym do siebie. Poniżej znajduje się lista elementów ułożonych w takiej kolejności, jaka formuje panel TN.
- Z zewnątrz – filtry polaryzujące,
- zaraz pod nimi – szklane płytki,
- niżej – filtry kolorystyczne,
- pod nimi znajduje się przednia elektroda,
- tuż poniżej warstwa właściwa – polimery wraz z ułożonymi między nimi cząsteczkami nematycznych kryształów,
- następnie – elementy dystansowe,
- pod spodem – tranzystory cienkowarstwowe,
- przedostatnią warstwę zajmuje tylna elektroda,
- następnie już tylko szklane płytki oraz ostatnia warstwa, czyli filtry polaryzujące.
Jak działa ekran z matrycą TN?
Główne skrzypce w opisie działania monitorów z matrycami TN będzie grało światło. Jego źródło umieszczane jest zwykle tak, by fotony mogły jak najbardziej bezstratnie przedostać się do wyświetlacza, dzięki czemu obraz zostanie wyświetlony użytkownikowi. Źródłem światła w takich ekranach najczęściej są lampy fluorescencyjne lub diody elektroluminescencyjne. Gdy wpada ono do układu, może zostać przełożone przez tylną elektrodę. Jeśli tak się stanie, światło natrafi na pierwszy polaryzator. Dzięki temu nie będzie blokowane przez drugi z polaryzatorów.
W takiej formie trafi do warstwy z cząsteczkami nematycznych kryształów, co pozwoli podświetlić dany piksel. Jeśli natomiast światło zostanie nakierowane na pierwszy z polaryzatorów, trafi do warstwy kryształów, będąc naładowanym ładunkiem elektrycznym. Wówczas cząsteczki znajdujące się między warstwami polimerycznymi ułożą się wzdłuż linii pola elektrycznego, co przekieruje wiązkę światła na drugi polaryzator. Ten je pochłonie, wygaszając tym samym piksela na ekranie.
Matryca TN vs IPS
Znając zasadę działania produktu, jakim jest matryca LED TN, można omówić kwestię przeznaczenia. Dla kogo tak naprawdę jest to sprzęt? Najlepszym sposobem, by to zobrazować, będzie zestawienie matryc Twisted Nematic z najbliższym konkurentem na rynku, czyli panelem IPS (In-Plane Switching). Wcześniej pisaliśmy, że te drugie znajdziesz głównie przy stanowisku grafików komputerowych – wszystko dzięki doskonałej reprezentacji barw. Czy to oznacza, że rodzaj matrycy TN nie nadaje się do pracy w programach graficznych? Odpowiedź jest niejednoznaczna – i tak, i nie.
Wyświetlanie kolorów
Monitory z panelami TN nie są projektowane pod zadania, z którymi mogą mierzyć się na co dzień graficy. Barwy nie są tak wyraźne, a co za tym idzie, tworzenie szczegółowych krajobrazów, obróbka zdjęć czy korekta kolorów w filmie mogą stać się bardzo trudnym zadaniem. W większości przypadków nie pomaga nawet kalibracja profesjonalnym kolorymetrem. Do tego typu prac zdecydowanie lepiej nada się matryca IPS, której paleta barw jest i szersza, i dokładniej odwzorowuje rzeczywistość. Oprócz prac kreacyjnych wachlarz jej zastosowań można rozszerzyć także o wyświetlanie filmów czy granie w mniej dynamiczne, a kładące większy nacisk na fabułę gry.
Kąty widzenia
To kolejna cecha przemawiająca na korzyść przeciwnika. Trzeba jednak zastanowić się, jak bardzo jest to istotne dla użytkownika. Szerokie kąty widzenia, którymi charakteryzuje się matryca IPS, przydają się głównie podczas wyświetlania treści dla większej grupy odbiorców. Nie jest wówczas ważne, z jakiego miejsca ktoś będzie chciał rzucić okiem na obraz, nie powinien być on w żadnym stopniu zniekształcony lub przyciemniony. Jednak przy codziennej pracy biurowej albo kreatywnej praktycznie nie zauważa się tej cechy.
Sklep Neonet ma w ofercie bardzo ciekawy monitor z omawianym typem ekranu. Mowa o modelu Iiyama G-Master G2230HS-B1 w konfiguracji Black Hawk, który może poszczycić się kątami widzenia na poziomie 178° nie tylko w pionie, ale i w poziomie! Ten 22-calowy monitor doskonale odnajdzie się na biurku kogoś, kto nie ma zbyt wiele miejsca na wielkie ekrany, a chciałby mieć wysokiej jakości obraz z dobrze reprezentowanymi kolorami. Ten model charakteryzuje się także niezłym czasem reakcji, a więc nada się również dla kogoś, kto lubi włączyć od czasu do czasu jakąś grę. Wszystko to w naprawdę przystępnej cenie.
{{"collection":{"neonet_product_ids":"356701","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}
Czas reakcji
Nie bez powodu istnieje opinia, że matryce TN są najbardziej wszechstronnymi z dostępnych na rynku. Taki stan rzeczy może być spowodowany m.in. tym, że współczynnik graczy w społeczeństwie stale rośnie. A jest to o tyle istotne, że ten parametr będzie najatrakcyjniejszy właśnie dla tej grupy. Krótki czas reakcji oznacza, że polecenie wydane przez użytkownika (np. naciśnięcie klawisza) zostanie wykonane w okamgnieniu, tak szybko, że praktycznie nie można dostrzec opóźnienia. Najszybsze monitory (z omawianą matrycą) osiągają czas rzędu 1 milisekundy. Jeśli o tym mowa, TN bije na głowę panele ITS.
Częstotliwość taktowania
To jeden z parametrów, które prawdziwi gracze sprawdzają w pierwszej kolejności. Liczba wyświetlanych klatek w ciągu sekundy, tzw. taktowanie, odpowiada za płynność wyświetlanego obrazu. Zwykle dąży się do jak najwyższych wartości, jednak po przekroczeniu 240 Hz różnica przestaje być zauważalna. Takie wartości można spotkać w monitorach o specyfikacji stanowiącej przedmiot tego artykułu. Zdecydowanie łatwiej spotkać także modele kompatybilne z rozmaitymi metodami synchronizacji obrazu. Wszystko po to, by uniknąć efektu smużenia, który w panelach ITS jest niestety częstym zjawiskiem, przy graniu w gry.
Smużenie lub tzw. tearing, czyli rozdzieranie obrazu, to bardzo częste zjawisko. Często jest spowodowane zbyt niskim taktowaniem monitora. Zwiększenie tej wartości z pewnością poprawi sytuację, ale by całkowicie uchronić się przed występowaniem irytujących utrudnień, warto swój sprzęt wyposażyć w synchronizację obrazu z pracą karty graficznej. FreeSync, czyli rozwiązanie marki AMD, jest receptą na te problemy, a technologia ta została zawarta w niezwykle wydajnym monitorze Iiyama G-MASTER G2530HSU-B1 z serii Black Hawk. Jego przekątna o długości 24,5 cala sprawi, że będziesz mieć poczucie szerokiego pola widzenia, zamkniętego w kompaktowym sprzęcie.
{{"collection":{"neonet_product_ids":"321337","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}
Cena
Jak zostało wspomniane na początku artykułu, typ matrycy TN może być nierzadko tańszy nawet o kilkaset złotych w stosunku do ekranu o zbliżonej przekątnej ekranu z inną matrycą. Niestety, za doskonałe odwzorowanie kolorów trzeba jeszcze sporo zapłacić. Choć i ten problem powoli przestaje być istotny, a to za sprawą firmy Samsung, która chce wypuścić na szerokie wody swój nowy wynalazek, czyli matrycę PLS – hucznie zapowiadaną jako najlepsza matryca do obróbki zdjęć. Jest też znacznie tańsza niż ITS. Jednak w kwestii stosunku ceny do jakości niezaprzeczalnym królem wciąż pozostaje TN.
Idealnym przykładem tego, jak bardzo może różnić się cena, gdy wielkość ekranu pozostaje taka sama, jest 27-calowy monitor marki Iiyama G-Master G2730HSU-B1 w konfiguracji Black Hawk. Model z matrycą TN charakteryzujący się rozdzielczością na poziomie 1920x1080 px (Full HD), czasem reakcji równym 1 ms i taktowaniem 75 Hz, możesz nabyć w bardzo przystępnej cenie. Taki sam monitor z matrycą LED IPS, który różni się jedynie rozdzielczością (2560x1440 px) i szerokością kątów widzenia, będzie kosztował więcej. Mowa tu o modelu G2740QSU-B1 Black Hawk marki Iiyama.
{{"collection":{"neonet_product_ids":"323985,357343","forceSaleble":true},"title":"tytul strony","type":"html","template":"special_gridstack_1"}}
Typ matrycy TN – przekonaj się, czy jest dla Ciebie
Należy pamiętać, że każdy monitor stworzony jest do innych celów. Matryce TN są najbardziej wszechstronne z tych, które zostały tu wspomniane, za czym przemawia kilka rzeczy. Pierwszą z nich jest cena – są one niezwykle przystępne, jeśli chodzi o koszty, jakie trzeba ponieść, kupując monitor lub laptop. Jest ich najwięcej, więc wybór będzie też najmniej ograniczony. Jeśli Twoja praca nie wymaga dokładnego odwzorowania kolorów, fantastycznych kątów widzenia, a po godzinach lubisz odstresować się przy dynamicznej grze online, to będzie wybór dla Ciebie. Wszystko za sprawą krótkiego czasu reakcji oraz wysokiej częstotliwości odświeżania obrazu.
Pokazaliśmy wszystkie mocne strony tego rozwiązania oraz cechy, na które warto zwrócić uwagę przy zakupie. Oczywiście monitory pokazane w tym artykule nie są jedynymi dostępnymi w ofercie sklepu Neonet. Zachęcamy do zapoznania się z naszym asortymentem – być może znajdzie się tam coś, co jeszcze lepiej wpasuje się w Twoje gusta.